Płyta OSB o grubości 22 mm to materiał na poszycia, które przenoszą obciążenia: stropy, podłogi na legarach, podesty i deskowania dachowe. Decydują dwie rzeczy – klasa płyty (do prac nośnych w warunkach wilgotnych stosuje się OSB/3) oraz rozstaw podpór dobrany do grubości arkusza.
Do czego nadaje się płyta OSB o grubości 22 mm?
22 mm to grubość wybierana wtedy, gdy poszycie ma pracować konstrukcyjnie, a nie tylko zamykać przestrzeń. Typowe zastosowania to elementy konstrukcyjne podłóg i stropów, poszycia dachowe pod gonty bitumiczne lub inne pokrycia zamiast tradycyjnego deskowania, a także podesty, schody technologiczne i wybiegi.
Ten sam arkusz wykorzystuje się w pracach pomocniczych: przy szalowaniu, zabezpieczaniu otworów okiennych i drzwiowych, budowie skrzyń transportowych, palet oraz tymczasowych ogrodzeń placu budowy. Do ścian szkieletowych i zabudów wewnętrznych częściej stosuje się cieńsze warianty 12-18 mm, bo tam poszycie usztywnia konstrukcję, ale nie przenosi obciążeń użytkowych.
Czym różni się OSB/3 od OSB/2 i OSB/4?
Klasa opisuje warunki pracy płyty, nie jej jakość wykonania. OSB/2 przeznaczona jest do zastosowań nośnych w warunkach suchych, OSB/3 do nośnych w warunkach wilgotnych, a OSB/4 to płyta o podwyższonej wytrzymałości do bardziej obciążonych elementów.
Na budowie w praktyce sięga się po OSB/3, bo materiał trafia na plac przed zamknięciem bryły i musi wytrzymać kontakt z opadami oraz podwyższoną wilgotnością. Sama odporność na wilgoć nie oznacza jednak przydatności do stałego zawilgocenia – płyta ma pracować w konstrukcji osłoniętej, a nie na wolnym powietrzu przez cały sezon.
Od czego zależy dopuszczalny rozstaw podpór?
Rozstaw legarów lub krokwi wynika z projektu konstrukcyjnego, a nie z samej grubości płyty. Grubość 22 mm pozwala na większe rozstawy niż arkusze 12-15 mm, ale ostateczną wartość ustala się na podstawie obciążeń przewidzianych dla danego elementu.
Przy tej samej grubości arkusza znaczenie ma również sposób ułożenia płyt. Poszycie ułożone prostopadle do podpór pracuje sztywniej niż ułożone równolegle, dlatego zmiana kierunku układania nie kompensuje rozstawu większego, niż przewidziano w dokumentacji.
- przeznaczenie poszycia – strop użytkowy, poddasze nieużytkowe, dach, podest roboczy
- obciążenia stałe i użytkowe przyjęte w projekcie
- kierunek ułożenia arkusza względem podpór (płyta pracuje lepiej wzdłuż dłuższej krawędzi)
- sposób podparcia krawędzi – swobodne, na wpust czy na dodatkowym legarze
- wymagana sztywność podłoża pod konkretną warstwę wykończeniową
Skąd wziąć płytę OSB 22 mm dostępną od ręki?
Arkusze konstrukcyjne najlepiej zamawiać w składzie, który prowadzi je w stałym asortymencie, a nie sprowadza pod zamówienie – poszycie stropu lub dachu zwykle trzeba wykonać w konkretnym oknie pogodowym. W ofercie BAT dostępna jest płyta osb 22 w wykonaniu SWISS KRONO OSB/3, w formacie 125 x 250 cm.
Przy większych zakresach robót sensowne jest zamówienie całej partii z jednej dostawy. Arkusze z tej samej serii produkcyjnej mają wyrównaną grubość i wilgotność, dzięki czemu styki układają się równo, a poszycie nie wymaga późniejszego szlifowania miejsc łączenia.
Ile waży arkusz 125 x 250 cm i jaką ma powierzchnię?
Arkusz o wymiarach 125 x 250 cm daje 3,125 m² powierzchni, co ułatwia przeliczanie zapotrzebowania: na 100 m² poszycia wychodzi 32 arkusze plus zapas na docinki i mijankowe układanie styków.
Przy gęstości typowej dla płyt drewnopochodnych orientacyjna masa pojedynczego arkusza 22 mm mieści się w zakresie ok. 40-45 kg. To wielkość, którą trzeba uwzględnić przy planowaniu rozładunku i wnoszenia materiału na kondygnację, zwłaszcza gdy na budowie nie ma dostępu dla wózka albo dźwigu.
Jak składować płyty przed montażem?
- stos ułożony poziomo na podkładach, bez kontaktu z gruntem
- przykrycie chroniące od góry, z zachowanym przewiewem po bokach
- brak punktowego podparcia, które wygina dolne arkusze
- materiał rozpakowywany dopiero przed montażem
- docinki zabezpieczone lub zużyte w pierwszej kolejności
Największa część problemów z poszyciem bierze się z niewłaściwego składowania, nie z samego materiału. Arkusze przechowuje się poziomo, na płaskim podłożu i równych podkładach, pod przykryciem przewiewnym.
Jak ciąć i mocować arkusze OSB?
Płyta poddaje się standardowej obróbce mechanicznej: docinaniu, wierceniu i szlifowaniu. Do cięcia stosuje się pilarkę tarczową z brzeszczotem o drobnym zębie, prowadzoną po szynie – pozwala to uzyskać prostą krawędź, która nie wymaga dopasowywania na styku.
Mocowanie prowadzi się od środka arkusza w stronę krawędzi, z zachowaniem stałego rozstawu łączników i dylatacji na stykach. Płyta pracuje wraz ze zmianą wilgotności, więc styki rozplanowane na podporach i przesunięte w kolejnych rzędach są równie istotne jak sama liczba wkrętów, a docinane krawędzie narażone na opady zabezpiecza się preparatem gruntującym.
Przy doborze poszycia liczy się zgodność klasy płyty z warunkami pracy elementu i rozstaw podpór zgodny z projektem. Reszta – cięcie, mocowanie, składowanie – to standardowe czynności, w których o trwałości decyduje staranność wykonania.